Báo Công Luận: Miền Tây mùa… chạy lở - TienGiangs.com

Post Top Ad

Responsive Ads Here

Báo Công Luận: Miền Tây mùa… chạy lở

Khi vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) vào mùa mưa thì người dân nơi đây lại bước vào mùa chạy lở. Tình trạng sạt lở đất dọc bờ sông, bờ biển khắp cả vùng diễn ra ngày càng phức tạp; nước cuốn hàng trăm căn nhà bất kể lúc nào, gây thiệt hại lớn về tài sản, giao thông chia cắt…

Bài viết này thuộc danh mục:✅ Môi trường - Khí hậu, được chúng tôi tổng hợp từ báo Công Luận, nguồn bài: http://congluan.vn/doi-song-xa-hoi/dia-phuong/mien-tay-mua-chay-lo-44664

Thấp thỏm không ngủ để chạy… lở

Những năm gần đây, vào mùa mưa, người dân sống ven bờ sông tại các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, TP.Cần Thơ, Vĩnh Long, Bến Tre, Tiền Giang,… luôn sống trong tâm trạng thấp thỏm không biết nhà bị nước cuốn lúc nào.

Tính từ đầu năm đến nay nhiều vụ sạt lở đã xảy ra, điển hình là vụ sạt lở tại sông Vàm Nao vào ngày 14/4 khiến 14 căn nhà ở trung tâm chợ xã Mỹ Hội Đông (huyện Chợ Mới, An Giang) bị đẩy xuống sông, đến giờ vẫn khiến nhiều người bàng hoàng.

Vụ sạt lở tại bờ kinh Hai Quý (phường Thành Phước, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long) vào sáng ngày 8/5 lấy mất 100m bờ kinh, ăn sâu vào đất liền đến 8m, uy hiếp nhà dân, chia cắt đường giao thông, chính quyền địa phương phải di dời khẩn cấp gần 30 hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm.

Bờ sông Ông Chưởng ở ấp Kiến Thuận (xã Kiến Thành, huyện Chợ Mới) bị đứt sâu vào tuyến đường liên xã khiến một kho chứa tuôn xuống sông; 15 căn nhà phải tháo dỡ vào sáng ngày 18/5, trước đó xuất hiện nhiều vết nứt dài 260m.

Hay sáng ngày 21/5, người dân sống cặp bờ sông Ô Môn (TP. Cần Thơ) vẫn còn bàng hoàng. Chị Bùi Thị Nga (45 tuổi), người phát hiện sạt lở và thông báo cho cả xóm thoát ra khỏi nhà kể lại: “Sáng sớm, hai vợ chồng tôi dọn đồ ăn ra bán thì nghe tiếng “răng rắc”, đất nứt, 5 phút sau hàng loạt căn nhà bị nhấn chìm xuống sông”.

Nhà xây chông chênh bên bờ sông hoàn toàn không có móng kiên cố.

Và mới đây, báo congluan.vn đưa tin về vụ sạt lở đã lấy mất 120m chiều dài và ăn sâu vào đất liền khoảng 35m cả hai bên bờ sông Hòa Lộc (huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre) vào giữa đêm 12/8. Vụ sạt lở cuốn toàn bộ căn nhà, chuồng bò, chuồng dê của hộ anh Lâm Hiếu Nghĩa khiến gia đình anh lâm vào cảnh “màn trời chiếu đất”, và nhấn chìm toàn bộ thiết bị thi công cầu của một đơn vị thi công tại đây. Nhiều hộ gia đình khác buộc phải tháo dỡ, di dời.

Tất cả các vụ sạt lở đều có điểm chung là xảy ra rất nhanh, chỉ trong tích tắc nguyên mảng đất lớn, đường sá đổ sụp xuống sông, gây thiệt hại nặng nề về tài sản của người dân. Đặc biệt, phần lớn các vụ sạt lở diễn ra mùa mưa, mùa nước nổi.

Theo một cán bộ địa phương, “để tránh thiệt hại về người, người dân ĐBSCL luôn phải cảnh giác, bởi không biết sạt lở sẽ đến lúc nào, có khi mọi người đang say trong giấc ngủ”. “Mùa nước nổi thì người dân chúng tôi được mùa tôm cá, nhưng nay có thêm tên “mùa không ngủ”, bởi không ngủ để còn biết mà canh chừng nhà cửa, tài sản của gia đình bị cuốn hết xuống sông lúc sạt lở tới” – ông Bé Bảy ở cồn Phú Đa, chợ Lách (Bến Tre) hóm hỉnh.

Xói lở bởi… nhân tai

Bà Nguyễn Thị Đào (64 tuổi), hộ dân bị thiệt hại nặng nề khi căn nhà vừa xây dựng bị nước cuốn xuống sông trong vụ sạt lở tâm sự với chúng tôi trong nước mắt: “Từ nhỏ đến giờ, tôi mới chứng kiến sạt lở khủng khiếp như vậy. Tôi vẫn còn bàng hoàng, không ngờ nhà mình bị cuốn nhanh như vậy, mất sạch rồi chú ơi”.

Ông Lâm Văn Hoàng (53 tuổi) cho biết, gia đình sống cặp bờ sông hàng chục năm nay và lần đầu chứng kiến trận sạt lở kinh hoàng như vậy. “Tài sản tích góp bấy lâu, xây căn nhà gần tỷ bạc mới sống được 2 năm đã trôi theo dòng nước”, ông Hoàng nói.

Vậy tại sao tình trạng sạt lở ngày càng tăng, diễn biến phức tạp, thiệt hại ngày càng lớn, hàng ngàn mét vuông đất mất đi; nhiều hộ dân phải di dời; cơ sở sản xuất thì mất mát?

Nhiều điểm sạt lở do đắp, lấn chỉ trên bề mặt, thiếu móng.

Ông Ngô Tấn Lâm (cư ngụ tại ấp Bình Thanh, xã Tam Bình, huyện Cay Lậy, tỉnh Tiền Giang) một người sống bên bờ sông Tiền hơn 63 năm chia sẻ với chúng tôi: “Dòng sông bên lở bên bồi là quy luật của tự nhiên, hiện tượng sạt lở không chỉ bây giờ mới xuất hiện mà trước đây cũng đã có sạt lở. Trước đây, sạt lở không thiệt hại nhiều như hiện nay, bởi dân cư thưa, đất rẻ, người dân làm nhà ở không sát sông, nếu có làm thì chủ yếu là dùng cây tạm cắm xuống. Nay đất như cục vàng, lấn chiếm sông, nhưng gia cố tạm bợ, nhà cửa tự thiết kế thi công không chắc chắn,… sạt lở, mất mát là điều dễ hiểu”.

Theo ông Đặng Văn Lâm, Chủ tịch UBND xã Tam Bình: “Nguyên nhân dẫn đến sạt lở có nhiều, trong đó phải kể đến là lượng phù sa về ĐBSCL ngày một ít, trong khi hoạt động khai thác cát gia tăng; mực nước ngầm khai thác quá mức; công trình xây dựng hai bên bờ sông ngày càng nhiều; giao thông thủy gia tăng,…”.

“Hiện tượng sạt lở làm mất đất tại xã Tam Bình hầu như là không xảy ra, dù đây là một xã nằm sát bên bờ sông Tiền. Xã có diện tích 2.100ha, hiện nay người dân chủ yếu là trồng Sầu Riêng, toàn xã có 73km đê bao, và mỗi năm xảy ra sạt lở 6-7 điểm. Các điểm sạt lở này không chỉ xuất hiện tại những con sông lớn, mà ngay cả những con kênh nhỏ cũng xảy ra hiện tượng sạt lở. Chính quyền và nhân dân luôn có sự chuẩn bị về sạt lở nên thiệt hại hầu như không đáng kể” – ông Lâm nói.

Đến những nơi bị sạt lở gây thiệt hại về nhà cửa và tài sản của người dân trong thời gian vừa qua, phóng viên báo Nhà báo & Công luận ghi nhận, ở những nơi này nhiều ngôi nhà được đóng cọc xi măng chông chênh ngay cạnh mép bờ sông; nhiều chỗ sạt lở lộ ra nền móng ở dưới hầu như là không có dấu hiệu bám trụ; phần đất đều mới được tôn tạo; cây cối chống xói lở hầu như không có;…

Ghi nhận số liệu tại một số cơ quan chuyên môn, chúng tôi thấy một trong những nguyên nhân làm cho xói lở ở ĐBSCL xuất phát từ tình trạng thiếu lượng phù sa, trong khi nạn khai thác cát lại vượt mức cho phép. Phù sa ngày càng ít đi do lượng nước từ thượng nguồn sông Mekong giảm khi phát triển các đập thủy điện ở phía thượng nguồn.

Báo cáo của Ủy ban sông Mê Kông quốc tế cho thấy, có khoảng 70% lượng phù sa bùn cát sẽ bị giữ lại ở các đập thủy điện trên thượng nguồn. Kịch bản xấu nhất là sẽ có 97% lượng bùn cát bị giữ lại, tức chỉ có 3% về ĐBSCL.

Ông Tăng Quốc Chính, Vụ trưởng Vụ Kiểm soát an toàn thiên tai cho biết, từ năm 2010 trở về trước, sạt lở, bồi lắng các sông ĐBSCL theo quy luật tự nhiên và tạo cân bằng tương đối. Tuy nhiên, từ 2010 đến nay diễn biến sạt lở diễn ra nhanh, ngày càng phức tạp, tác động đến kinh tế xã hội. Xu thế thấy rõ là bồi ít, xói lở nhiều và nhanh. Diện tích rừng ngập mặn cũng bị suy thoái, sạt lở,...

Số liệu báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết: Hiện có 562 vị trí bờ sông, bờ biển bị sạt lở, với tổng chiều dài 786km, trong đó có 42 vị trí sạt lở đặc biệt nguy hiểm với tổng chiều dài 149km (bờ sông 26 vị trí, tổng chiều dài 65km; bờ biển 16 vị trí, tổng chiều dài 84km) cần xử lý cấp bách để đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản của Nhà nước và nhân dân.

Trong buổi làm việc với lãnh đạo 13 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long về tình hình sạt lở đất vào ngày 9/5 vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc quan tâm đặc biệt đếntình hình sạt lở bờ sông, kênh rạch, bờ biển đang đe dọa trực tiếp đến an toàn của nhiều khu dân cư, công trình hạ tầng ven sông, ven biển.

Thủ tướng nhấn mạnh, tinh thần là bảo đảm an toàn tính mạng, giữ đất, giữ người, thuận thiên trong xử lý vấn đề, không để tình trạng “mất bò mới lo làm chuồng”, “không để sạt lở gần hết rồi mới chạy đi tìm nguồn lực giải quyết”.

Bên cạnh xử lý kè, đặc biệt là đê mềm tại các điểm sạt lở, các địa phương cần tập trung xử lý một số vấn đề xã hội bức xúc hiện nay như khai thác cát sỏi các dòng sông, không quy hoạch, cấp phép quá mức.

Cần có giải pháp tối ưu trước mắt và lâu dài, chú trọng biện pháp trồng rừng giữ đất; xây dựng nhiều loại đê, kè phù hợp cho từng địa hình cụ thể; quy hoạch, di dời dân cư ven biển, tuyến sông, không thể để “nước đến chân mới nhảy”.

Ngay bây giờ lãnh đạo các địa phương cùng các ngành chức năng phải lập kế hoạch khảo sát dân cư tất cả bờ biển, ven sông, quy hoạch lại dân cư, tái định cư và quy hoạch lại sản xuất; thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc tế với các nước trong khu vực trong việc điều tiết dòng chảy, nhất là vào mùa khô.

Thái Sơn

Tìm kiếm:✨

  • Sạt lở, Đập thủy điện, Hộ dân, Bờ biển, Công trình, Cho biết, An Giang, Đường giao thông, Gia cố, Nước Trong, Cát Lại, Phương Cần, VẪN CÒN, Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn, UBND xã Tam Bình, Lâm Hiếu Nghĩa, Kiến Thuận, Ngày 14/4, Vết nứt, Mùa nước nổi

Post Bottom Ad

Responsive Ads Here

Pages